“Em chuyển khoản trước 500 nghìn để giữ chỗ đồng phục nha.”

Tin nhắn đó được gửi lúc 9 giờ tối.

Nam nhìn màn hình điện thoại, hơi chần chừ một chút. Nhưng rồi vẫn chuyển.

Vì trước đó 2 tiếng, cậu vừa được báo:
“Chúc mừng em, em đã pass phỏng vấn.”

Sau gần 3 tháng thất nghiệp, nghe được câu đó giống như có người kéo mình lên khỏi mặt nước.

Cho nên khi HR nói công ty cần đóng “phí hồ sơ”, “phí đào tạo”, “tiền giữ vị trí”, Nam không nghi ngờ gì nhiều nữa.

Cậu chỉ nghĩ đơn giản:

“Chắc công ty nào cũng vậy.”

Không. Công ty bình thường không làm vậy.

Và Nam không phải người đầu tiên bị lừa kiểu này.

“Công ty ma” bây giờ không còn nhìn như lừa đảo nữa

Nhiều người nghĩ công ty lừa đảo sẽ là kiểu:

• Văn phòng tối om
• Website không có
• Tin tuyển dụng viết sai chính tả
• Người phỏng vấn ăn mặc nhếch nhác

Sai hoàn toàn.

Nhiều “công ty ma” hiện tại nhìn rất chuyên nghiệp:

• Có fanpage
• Có website
• Có TikTok tuyển dụng
• Có văn phòng thuê theo giờ
• Có người gọi điện cực kỳ bài bản
• Thậm chí có cả hợp đồng in màu đàng hoàng

Chúng không lừa bằng sự ngu ngốc.
Chúng lừa bằng cảm giác “mọi thứ có vẻ hợp lý”.

Đặc biệt khi bạn đang cần việc gấp.

Dấu hiệu số 1: Tuyển quá dễ

Bạn vừa gửi CV lúc sáng.

10 phút sau có người gọi.

Không hỏi kỹ kinh nghiệm.
Không test.
Không hỏi portfolio.
Không hỏi gì sâu.

Nhưng kết luận luôn:

“Bên chị thấy em rất phù hợp.”

Nghe thích đúng không?

Nhưng thử nghĩ kỹ.

Một công ty thật sự tuyển người để làm việc, họ sẽ phải cân nhắc. Vì tuyển sai người là mất thời gian, mất tiền, ảnh hưởng cả team.

Còn công ty ma thì sao?

Mục tiêu của họ không phải tuyển nhân viên.

Mục tiêu của họ là lấy tiền càng nhanh càng tốt.

Cho nên ai cũng “phù hợp”.

Dấu hiệu số 2: Bắt đóng tiền dưới mọi hình thức

Đây là red flag to nhất.

Công ty nghiêm túc gần như không bắt ứng viên đóng tiền để được đi làm.

Những câu phổ biến gồm:

• “Tiền đồng phục”
• “Phí đào tạo”
• “Tiền mở tài khoản”
• “Phí giữ chỗ”
• “Tiền hồ sơ nội bộ”
• “Tiền thiết bị”
• “Tiền cam kết”

Nghe câu nào cũng hợp lý một cách đáng ngờ.

Nhưng bản chất vẫn là:

Bạn đang trả tiền để được đi làm.

Hãy nhớ điều này:

Nhà tuyển dụng trả lương cho bạn vì bạn tạo ra giá trị. Không phải ngược lại.

Dấu hiệu số 3: JD màu hồng quá mức

“Thu nhập 25-40 triệu/tháng.”

“Không cần kinh nghiệm.”

“Làm online tại nhà.”

“Ngày làm 2 tiếng.”

“Được đào tạo từ A-Z.”

“Cơ hội thăng tiến cực nhanh.”

Nếu một công việc dễ như vậy mà lương cao thật, người ta đã kéo họ hàng vô làm trước rồi.

Nhiều tin tuyển dụng đánh đúng tâm lý:

• Sinh viên cần việc
• Người thất nghiệp lâu
• Người muốn kiếm thêm
• Người mới ra trường thiếu kinh nghiệm

Càng đang áp lực tiền bạc, càng dễ tin.

Dấu hiệu số 4: Né trả lời khi hỏi rõ công việc

Một công ty tử tế sẽ mô tả được:

• Bạn làm gì mỗi ngày
• KPI là gì
• Team gồm ai
• Quy trình ra sao
• Sản phẩm là gì
• Lương tính như thế nào

Còn công ty ma thường nói rất vòng vo:

“Cứ tới training sẽ hiểu.”

“Việc nhẹ thôi em.”

“Môi trường năng động.”

“Thu nhập không giới hạn.”

Nghe nhiều chữ nhưng không có thông tin thật.

Dấu hiệu số 5: Phỏng vấn như… đa cấp

Bạn tới nơi.

Có 20 người ngồi kín phòng.

Ai cũng là “ứng viên”.

Người phỏng vấn nói cực sung:

• “Tuổi trẻ phải liều”
• “Muốn giàu phải khác biệt”
• “Làm công ăn lương không khá nổi đâu”

Sau 30 phút truyền động lực, họ bắt đầu nói về:

• Gói sản phẩm
• Khoá học
• Tiền tham gia
• Cấp bậc
• Hoa hồng tuyến dưới

Lúc này bạn không đi xin việc nữa.

Bạn đang bị sales vào một hệ thống.

Một điều rất đáng sợ: Nhiều người xấu hổ nên không dám kể

Bị mất 500 nghìn.

1 triệu.

2 triệu.

Có người mất cả chục triệu vì “đào tạo”.

Nhưng đa số im lặng.

Vì ngại bị chê ngu.

Chính điều đó làm các mô hình lừa đảo sống rất dai.

Vậy kiểm tra công ty kiểu gì trước khi nộp CV?

Ít nhất hãy làm mấy việc này:

Google tên công ty + từ khóa “lừa đảo”

Nghe đơn giản nhưng cực hiệu quả.

Kiểm tra website, mã số thuế, thông tin pháp lý

Công ty thật thường có thông tin rõ ràng.

Xem review trên mạng

Đừng tin hoàn toàn, nhưng nếu quá nhiều người cảnh báo giống nhau thì nên chú ý.

Tỉnh táo với job “lương cao dễ làm”

Ngoài đời không có nhiều kèo thơm tới mức đó.

Không chuyển tiền trước

Dù họ nói gì.

Tìm việc thì cần hy vọng. Nhưng cũng cần tỉnh táo.

Thị trường việc làm bây giờ đủ áp lực rồi.

Không ai muốn vừa thất nghiệp vừa bị lừa thêm một cú đau nữa.

Cho nên ngoài chuyện update CV hay luyện phỏng vấn, một kỹ năng cực quan trọng là:

Biết nhận ra nơi nào đáng để bước vào.

Nơi nào nên quay đầu ngay lập tức.

Việc Làm Chất – nơi tuyển dụng nên rõ ràng như chính công việc đó

Tại Việc Làm Chất, tụi mình muốn việc tìm việc bớt mù mờ hơn một chút.

Ứng viên có thể tìm các tin tuyển dụng được đăng công khai, rõ thông tin và dễ tiếp cận hơn.
Nhà tuyển dụng cũng có thể sử dụng dịch vụ đăng tin tuyển dụng để tiếp cận đúng ứng viên phù hợp, thay vì đăng kiểu “rải CV cầu may”.

Một thị trường tuyển dụng tốt không bắt đầu từ những lời hứa màu hồng.

Nó bắt đầu từ sự minh bạch.

Chỉ cần đọc kỹ một tin tuyển dụng trước khi bấm “Apply”, bạn đã tự cứu mình khỏi một cú mất tiền rất vô lý rồi.