11 giờ đêm.
Bạn vừa tắt đèn.
Điện thoại rung lên.
“Em check giúp anh cái file này nhé.”
5 phút sau.
“Sao chưa thấy phản hồi?”
10 phút sau.
“Mai anh cần gấp.”
Và thế là giấc ngủ ngon lành của bạn chính thức bay màu.
Nếu bạn từng nằm trên giường, mắt nhắm mắt mở, trong đầu đấu tranh giữa hai luồng suy nghĩ:
- “Không trả lời có bị ghét không?”
- “Mình có được trả tiền tăng ca đâu?”
Thì chào mừng bạn đến với một trong những drama công sở phổ biến nhất thời đại smartphone: Tin nhắn công việc ngoài giờ.
Công nghệ giúp chúng ta làm việc dễ hơn, nhưng cũng khiến ranh giới biến mất
Ngày xưa tan làm là tan làm.
Muốn giao việc phải gọi điện bàn, gửi fax hoặc chờ tới sáng hôm sau.
Ngày nay chỉ cần một tin nhắn Zalo.
Và chính vì quá dễ nên nhiều người dần hình thành suy nghĩ:
“Nhắn chút thôi mà.”
“Trả lời một câu có mất gì đâu.”
“Công việc gấp mà.”
Vấn đề là “một chút thôi” hôm nay có thể biến thành thói quen kéo dài nhiều tháng, nhiều năm.
Ban đầu là 10 giờ tối.
Sau đó là 11 giờ.
Rồi cuối tuần.
Rồi ngày nghỉ lễ.
Đến lúc nào đó, bạn nhận ra mình gần như đang trực tuyến 24/7.
Không phải sếp nào cũng xấu
Trước khi nói đến chuyện từ chối, cần công bằng một chút.
Có những trường hợp thật sự khẩn cấp:
- Hệ thống gặp sự cố.
- Khách hàng lớn đang có vấn đề.
- Dự án sắp ra mắt.
- Tình huống ảnh hưởng đến doanh thu hoặc uy tín công ty.
Trong những trường hợp như vậy, việc hỗ trợ ngoài giờ có thể hoàn toàn hợp lý.
Nhưng thực tế tại nhiều nơi lại khác.
Tin nhắn lúc 11 giờ đêm chỉ để:
- Xin một file có thể lấy sáng mai.
- Hỏi một thông tin không gấp.
- Yêu cầu chỉnh sửa nhỏ.
- Hoặc đơn giản là sếp vừa nhớ ra việc.
Đó không còn là tình huống khẩn cấp.
Đó là việc quản lý thời gian chưa tốt.
Im lặng luôn có phải giải pháp tốt?
Nhiều người chọn cách giả vờ không thấy.
Đọc nhưng không trả lời.
Hoặc tắt thông báo.
Cách này có ưu điểm:
- Tránh tranh cãi.
- Tránh cảm giác đối đầu.
- Giữ được buổi tối của mình.
Nhưng nó cũng có nhược điểm.
Nếu ngày mai sếp hỏi:
“Anh nhắn từ tối qua sao em không phản hồi?”
Bạn vẫn phải đối mặt với câu chuyện đó.
Nói cách khác, im lặng giúp bạn tránh cuộc đối thoại hôm nay nhưng không giải quyết được vấn đề lâu dài.
Thẳng thừng từ chối có phải lựa chọn đúng?
Câu trả lời là: tùy cách bạn từ chối.
Có sự khác biệt rất lớn giữa:
“Em không làm.”
và
“Em đã kết thúc giờ làm việc. Em sẽ xử lý việc này vào đầu giờ sáng mai.”
Một câu mang tính đối đầu.
Một câu thể hiện ranh giới chuyên nghiệp.
Người đi làm lâu năm thường hiểu rằng:
Bạn không cần xin lỗi vì đang nghỉ ngơi ngoài giờ làm việc.
Nhưng bạn cũng không cần biến mọi chuyện thành chiến tranh.
Điều đáng sợ nhất không phải là tin nhắn lúc 11 giờ đêm
Điều đáng sợ nhất là việc bạn luôn trả lời.
Mỗi lần bạn phản hồi ngay lập tức vào 11 giờ đêm, 12 giờ đêm hoặc Chủ nhật, bạn đang vô tình gửi đi một tín hiệu:
“Tôi luôn sẵn sàng.”
Sau một thời gian, điều từng là ngoại lệ sẽ trở thành kỳ vọng.
Khi bạn bắt đầu muốn nghỉ ngơi, người khác lại cảm thấy bạn đang thay đổi thái độ.
Người lao động cũng cần có cuộc sống riêng
Một sự thật rất đơn giản nhưng thường bị quên mất:
Nhân viên không phải robot.
Ai cũng có:
- Gia đình.
- Người yêu.
- Con cái.
- Sức khỏe.
- Những sở thích cá nhân.
Không ai nên sống trong trạng thái chờ tin nhắn công việc 24 giờ mỗi ngày.
Một công việc tốt phải giúp bạn xây dựng cuộc sống.
Không phải nuốt trọn cuộc sống của bạn.
Nếu công ty xem việc online 24/7 là điều hiển nhiên, có lẽ vấn đề không nằm ở bạn
Có những môi trường làm việc tôn trọng thời gian cá nhân.
Có những nơi xem việc nhắn lúc nửa đêm là chuyện bình thường.
Sự khác biệt này ảnh hưởng trực tiếp đến:
- Sức khỏe tinh thần.
- Chất lượng cuộc sống.
- Mức độ gắn bó với công việc.
- Tốc độ phát triển sự nghiệp.
Vì vậy, khi tìm việc, đừng chỉ nhìn vào mức lương.
Hãy nhìn cả văn hóa doanh nghiệp.
Một nơi trả lương cao nhưng liên tục xâm chiếm thời gian riêng đôi khi lại đắt đỏ hơn bạn nghĩ.
Tìm công việc phù hợp ở đâu?
Nếu bạn đang tìm kiếm một môi trường làm việc chuyên nghiệp, minh bạch và tôn trọng người lao động, hãy ghé thăm Việc Làm Chất.
Việc Làm Chất là nền tảng kết nối ứng viên và doanh nghiệp với hàng ngàn cơ hội việc làm thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Người tìm việc có thể dễ dàng khám phá các vị trí phù hợp với kỹ năng, kinh nghiệm và định hướng nghề nghiệp của mình.
Đối với doanh nghiệp, Việc Làm Chất cũng cung cấp dịch vụ đăng tin tuyển dụng, giúp tiếp cận nhanh chóng nguồn ứng viên chất lượng, tối ưu hiệu quả tuyển dụng và xây dựng thương hiệu nhà tuyển dụng một cách chuyên nghiệp.
Dù bạn đang tìm một công việc mới hay đang tìm kiếm nhân sự phù hợp cho doanh nghiệp, Việc Làm Chất đều có những giải pháp thiết thực dành cho bạn.
Kết luận
Vậy khi sếp nhắn Zalo lúc 11 giờ đêm, nên im lặng hay thẳng thừng từ chối?
Câu trả lời nằm ở một lựa chọn thứ ba:
Thiết lập ranh giới chuyên nghiệp.
Không cần nổi loạn.
Không cần cúi đầu chấp nhận mọi thứ.
Chỉ cần để mọi người hiểu rằng:
Bạn là một nhân viên có trách nhiệm trong giờ làm việc.
Cũng là một con người có quyền được nghỉ ngơi sau giờ làm việc.
Đó không phải đặc quyền.
Đó là điều bình thường.